Güven
Yapay zekâ işi hazırlar. Sorumluluk kurumda kalır.
Aşağıdaki ilkeler platformun nasıl kurulduğunu anlatır. Henüz tamamlanmamış olanların durumu yanında yazılıdır.
Öne çıkanlar
- Kişisel verinin işlendiği yer
- Türkiye
- Kişisel veri, Türkiye'deki kurum içi sunucularda çalışan modellerde işlenir; kurum dışındaki bir yapay zekâ hizmetine gönderilmez.
- Yapay zekânın başlattığı bağlayıcı işlem
- Yok
- Emin olunamayan alan bir kişiye sorulur; poliçe kesme gibi işlemleri personel ya da anlaşılmış kurallar başlatır.
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- 6698
- Kişisel veri bu kanuna uygun işlenir; veri sorumlusu ve veri işleyen rolleri sözleşmede açıkça yazılır.
Yapay zekâ bir aracının sorumluluğunu taşıyamaz. Bu yüzden neyi yapabileceğini ve neyi yapamayacağını baştan yazdık: kişisel veri kurum içinde ve Türkiye'de kalır, okunan her alan belgedeki yerini gösterir, bağlayıcı bir işlemi yapay zekâ başlatmaz. Henüz kurulmamış olanın durumunu yanında yazıyoruz.
Güven
Yapay zekâ ilkeleri
Kişisel veri kurum içinde işlenir
Kişisel veri yalnız kurum içindeki, Türkiye'deki sunucularda çalışan modellerde işlenir.
Çıktı kaynağını gösterir
Okunan her alan belgedeki yerini gösterir. Soru-cevap prototipinde cevap dayandığı sayfayla gelir; planlanan asistanda her cevap kaynağıyla ya da “bulamadım” diye gelecek.
Bazı kararlar yapay zekâya bırakılmaz
Prim, şirket bağlantısı ve yetki kararları kurala ve insana bağlıdır.
Bağlayıcı işlemi yapay zekâ başlatmaz
Poliçe kesme gibi geri alınamayan işlemleri personel ya da aracının iş ortağıyla anlaştığı kurallar başlatır; yapay zekâ başlatmaz.
Bir belgenin yolu
Veri nerede işlenir, kim onaylar, geriye ne kalır.
Kurum içinde kalır
Kişisel veri içeren belge kurum dışındaki bir yapay zekâ hizmetine gönderilmez. Modeller Türkiye’deki, kurum içindeki sunucularda çalışır.
Dışarıya yalnız anonim veri
Dış bir model yalnız anonim ya da sentetik verilerle eğitim örneği üretmek için kullanılabilir; kişisel veri bu sınırı geçmez.
Kaynağıyla gelir
Okunan her alan belgedeki yerini gösterir. Güven skoru eşiğin altında kalan alan kayda kendiliğinden yazılmaz; bir kişiye sorulur.
İşlemi yapay zekâ başlatmaz
Prim, şirket bağlantısı ve yetki kararları kurala ve insana bağlıdır; bağlayıcı işlemi yapay zekâ başlatmaz. Onay kartı planlanan asistanla gelecek.
İz kalır
Kimin hangi kişisel veriye eriştiği, hangi alanı kimin onayladığı ya da düzelttiği kayda geçecek. Kiracı yalıtımı ve denetim kaydı bugün prototip.
- 01 / 05
Kurum içinde kalır
Kişisel veri içeren belge kurum dışındaki bir yapay zekâ hizmetine gönderilmez. Modeller Türkiye’deki, kurum içindeki sunucularda çalışır.
- 02 / 05
Dışarıya yalnız anonim veri
Dış bir model yalnız anonim ya da sentetik verilerle eğitim örneği üretmek için kullanılabilir; kişisel veri bu sınırı geçmez.
- 03 / 05
Kaynağıyla gelir
Okunan her alan belgedeki yerini gösterir. Güven skoru eşiğin altında kalan alan kayda kendiliğinden yazılmaz; bir kişiye sorulur.
- 04 / 05
İşlemi yapay zekâ başlatmaz
Prim, şirket bağlantısı ve yetki kararları kurala ve insana bağlıdır; bağlayıcı işlemi yapay zekâ başlatmaz. Onay kartı planlanan asistanla gelecek.
- 05 / 05
İz kalır
Kimin hangi kişisel veriye eriştiği, hangi alanı kimin onayladığı ya da düzelttiği kayda geçecek. Kiracı yalıtımı ve denetim kaydı bugün prototip.
- Temsilî görünüm. Görseldeki adlar ve değerler örnektir. Veri nerede işlenir, Kurum içinde kalır, Dışarıya yalnız anonim veri, Kaynağıyla gelir, İşlemi yapay zekâ başlatmaz, İz kalır.
KVKK
Kişisel veri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun işlenir. Veri sorumlusu ve veri işleyen rolleri sözleşmede açıkça yazılır. Saklama süreleri, anonimleştirme ve kişisel veriye erişim izi platformun ortak temelinin parçası olarak geliştiriliyor.
Kurum içi model
Kişisel veri içeren belgeler, kurum dışındaki bir yapay zekâ hizmetine gönderilmez. Modeller kurum içindeki sunucularda çalışır. Dış bir model yalnız anonim ya da sentetik verilerle eğitim örneği üretmek için kullanılabilir.
Veri Türkiye'de
Müşteri verisi ve bu veriyi işleyen modeller Türkiye'deki sunucularda çalışır.
Kiracı yalıtımı
Her aracı ayrı bir kiracı olacak; veri veritabanı düzeyinde ayrılacak ve bir aracının şirket bağlantı bilgisi başka bir aracının işinde kullanılamayacak. Bu yapı yeni ortak temelde prototip olarak, yalnız örnek veriyle çalışıyor. Bugünkü canlı çalışma alanı tek bir aracılık operasyonuna ayrılmış bir kurulumdur.
İnsan onayı
Bugün güven skoru eşiğin altında kalan alan kayda kendiliğinden yazılmaz, bir kişiye sorulur. Poliçe kesme, iptal ve zeyil gibi bağlayıcı işlemleri yapay zekâ başlatmaz; bunları personel ya da iş ortağıyla anlaşılmış kurallar başlatır. Geri dönüşsüz işlemi bir onay kartında bekletecek asistan ise yol haritasında; kart onaylanmadan işlem yapılmayacak.
Denetim izi
Kimin hangi kişisel veriye eriştiği, hangi alanı kimin onayladığı ya da düzelttiği kayda geçecek. Yeni ortak temelin prototipinde her teklif, aktarım ve belge okuma için denetim kaydı tutuluyor; bu prototip yalnız örnek veriyle çalışıyor.
Önlemler
İlkelerin arkasındaki önlemler.
Aşağıda ilkeleri uygulayan teknik ve süreç önlemleri var. Canlıda çalışanlarla yeni ortak temelde prototip olarak kurulanları ayrı ayrı işaretliyoruz.
Canlı: günlük operasyonda kullanılıyor. Pilot: gerçek işte deneniyor. Kısmen canlı: bir bölümü günlük kullanımda, kalanı geliştiriliyor. Prototip: araştırma denemesi. Yol haritası: geliştirme aşamasında, henüz kullanımda değil.
- 01
Ruhsat görüntüsü kurum içinde kalır
Ruhsat okuma, kurum içindeki ve internete kapalı bir serviste, GPU gerektirmeden işlemci üzerinde çalışır. Görüntü bellekte işlenip atılır; servisin diske yazma izni yoktur.
Canlı - 02
Değer, kişi aktarmadan forma geçmez
Okunan değerler, ruhsattan kesilmiş görüntüleriyle yan yana, düzenlenebilir bir tabloda gelir ve forma ancak personel 'Forma aktar'a bastığında geçer. Sahibin adı ile kimlik ya da vergi numarası yalnız kontrol için gösterilir, forma yazılmaz.
Canlı - 03
Modelden bağımsız kurallar
Her değer ayrıca sabit bir biçim kuralıyla denetlenir: plaka biçimi, şasi numarasının uzunluğu, belge seri numarasının düzeni, kimlik ve vergi numarasında sağlama hesabı, model yılı aralığı. Kurala uymayan ya da güveni eşiğin altında kalan alan 'Kontrol edin' rozetiyle gelir.
Canlı - 04
Prim yalnız şirketten gelir
Panel prim hesaplamaz; her fiyat bir sigorta şirketinin web servis yanıtıdır. Bağlantısı olmayan şirkete istek gitmez ve yerine tahmini fiyat konmaz. Fiyatın süresi geçmişse panel poliçe kaydını engeller.
Canlı - 05
Sunucu tarafı yetki denetimi
Personelin neyi görüp değiştirebileceğini rolü, menü yetkisi, yetki seviyesi ve departman kapsamı belirler. Kullanamayacağı düğmeler ekranda görünmez; sunucu aynı kuralı her menü alanı için ayrıca uygular.
Canlı - 06
Maskeleme ve salt okunur aktarım
Panel, şirket istek ve yanıtlarını loga ve teknik ayrıntı ekranına yazmadan önce tanıdığı parola, kullanıcı adı, API anahtarı, kimlik ve vergi numarası alanlarını maskeler. Şirketten salt okunur çekilen poliçe listeleri veritabanına yazılmaz, kimlik numaralarını maskeli gösterir ve sayfadan çıkınca silinir.
Canlı - 07
Şifreli şirket kimlik kasası
Yeni ortak temelde şirket kimlik bilgileri, aracıya özel veri anahtarıyla zarf şifrelemesiyle saklanır. Başka bir aracının kaydına taşınan şifreli blok çözülemez, gizli alanlar API'den geri okunamaz. Kimlik doğrulama hatası yeniden denenmez; böylece acentenin şirket hesabı kilitlenmez.
Prototip - 08
Kiracı yalıtımı, roller ve denetim kaydı
Yeni ortak temelde her acente ayrı bir kiracıdır; veri PostgreSQL satır düzeyi güvenliğiyle veritabanı düzeyinde ayrılır. Acente yöneticisi, operasyon personeli ve izleyici rolleri vardır; her teklif, aktarım ve belge okuma denetim kaydına yazılır. Bu temel yalnız örnek ve sentetik veriyle çalışır, gerçek acente verisi taşımaz.
Prototip
Kullanım senaryoları
İlkeler gündelik işte.
- 01
Emin olunamayan şasi numarası
Personel teklif ekranında 'Ruhsattan doldur'a basıp ruhsat fotoğrafını yükler. Görüntü kurum içindeki serviste okunur ve saklanmaz. Şasi numarası biçim kuralını geçemediği için 'Kontrol edin' rozetiyle, ruhsattan kesilmiş görüntüsüyle birlikte gelir. Personel bakar, düzeltir ve forma aktarır; o aktarmadan değer forma geçmez.
- 02
Müşteriye ulaşmadan durdurulan teklif
Pilot aşamasındaki müşteri uygulamasından bir trafik teklif talebi gelir. Personel fiyat karşılaştırma PDF'ini panele yükler; panel teklif satırlarını şirket ve brüt primle çıkarır, kimlik numarasını ve plakayı talepteki kayıtla karşılaştırır. Biri tutmazsa teklifler yayımlanmaz; tutarı kesin yorumlanamayan satır uyarıyla dışarıda kalır. Personel bütün uyarıları gördükten sonra yayımlar; okunan fiyatlar elle değiştirilemez.
- 03
Onay kartında bekleyen poliçe
Planlanan asistanda personel bir müşteri için poliçe kesilmesini isteyecek. Asistan işi kendi başına bitirmeyecek; ekrana kime, hangi şirketle ve hangi primle yapılacağını gösteren bir onay kartı gelecek. Personel karta dokunmadan poliçe kesilmeyecek; yapılan iş, asistan aracılığıyla ve onayla yapıldığı bilgisiyle denetim kaydına yazılacak. Asistan ve ajanlar yol haritasında.
Sorular
Sık sorulan sorular
Verilerimiz bir yapay zekâ şirketine gönderiliyor mu?
Hayır. Kişisel veri içeren belgeler kurum dışındaki bir yapay zekâ hizmetine gönderilmez; modeller kurum içindeki sunucularda çalışır. Dış bir model yalnız anonim ya da sentetik verilerle eğitim örneği üretmek için kullanılabilir. Kurumun verisi model eğitiminde ancak açık onayıyla ve anonimleştirildikten sonra kullanılabilecek.
Sunucular nerede?
Müşteri verisi ve bu veriyi işleyen modeller Türkiye'deki sunucularda çalışır. Bugün canlıda olan ruhsat okuma da kurum içindeki, internete kapalı bir serviste çalışır; ona yalnız panelin ya da mobil API'nin oturum açılmış ucundan erişilir. Planlanan asistanda da model telefonda değil, kurum içindeki sunucularda çalışacak.
Veri sorumlusu ve veri işleyen kim?
Veri sorumlusu ve veri işleyen rolleri sözleşmede açıkça yazılır. Kişisel veri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun işlenir. Saklama süreleri, anonimleştirme ve kişisel veriye erişim izi platformun ortak temelinin parçası olarak geliştiriliyor.
Hangi önlemler bugün çalışıyor, hangileri yol haritasında?
Bugün canlı olanlar: kurum içinde çalışan ruhsat okuma, güveni eşiğin altındaki alanın bir kişiye sorulması, primin yalnız şirket yanıtından gelmesi, sunucu tarafı yetki denetimi ve loglarda maskeleme. Canlı çalışma alanı tek bir aracılık operasyonuna ayrılmış bir kurulumdur. Kiracı yalıtımı, şifreli kimlik kasası, roller ve denetim kaydı yeni ortak temelde prototip ve yalnız örnek veriyle çalışıyor. Bunların gerçek işte kullanılması ve onay kartıyla çalışacak asistan yol haritasında.
Yapay zekâ tek başına poliçe kesebilir mi?
Hayır. Prim, şirket bağlantısı ve yetki kararları kurala ve insana bağlıdır; prim yalnız sigorta şirketinin yanıtından gelir. Tasarım gereği poliçe kesme, iptal, zeyil ve hasar açma gibi bağlayıcı işlemleri yapay zekâ başlatmaz; model en fazla formu önerir, işlemi bir kişi başlatır. Bir kurumsal iş ortağı akışındaki otomatik trafik kesimi yapay zekâ kullanmaz; o iş ortağıyla anlaşılmış kurallarla çalışır ve her kayıt operasyon kuyruğunda görünür.
Kişisel veriye erişim nasıl kayda geçiyor?
Bugün erişim her menü alanı için sunucuda denetlenir; personelin neyi görüp değiştirebileceğini rolü, menü yetkisi, yetki seviyesi ve departman kapsamı belirler. Kimin hangi kişisel veriye eriştiğini, hangi alanı kimin onayladığını ya da düzelttiğini kaydedecek denetim izi yol haritasında. Yeni ortak temelin prototipinde her teklif, aktarım ve belge okuma için denetim kaydı tutuluyor; bu prototip yalnız örnek veriyle çalışıyor.